Kategori arşivi: Mevzuat

Rüzgar Ölçüm Direği

“Rüzgar atlasları herhangi bir proje sahasında ancak rüzgar ölçüm direğinin konumuna karar verebilmek bakımından fikir verebilir. Bu sebeple, gerçek anlamda veri elde edebilmek için arazide kurulu bir ölçüm direğine ihtiyaç vardır.”

Maksimum orandan elektrik üretebilmek için rüzgar santrallerinin uygun sahalarda kurulması gerekir. En çok rüzgar potansiyeline sahip alanları tespit etmek için rüzgar atlasları kullanılmalıdır. Rüzgar atlasları, sahaların rüzgar seviyelerine ilişkin tahminlerde bulunabilmek amacıyla istatistiksel ve coğrafi metotlar kullanır.

Bir arazinin rüzgar karakteristiğini modellemek için ise arazide en az 1 yıl süreyle ölçüm yapılması gerekmektedir. Rüzgar ölçüm standartları, Rüzgar ve Güneş Enerjisine Dayalı Önlisans Başvuruları İçin Yapılacak Rüzgar ve Güneş Ölçümleri Uygulamalarına Dair Tebliğ ile belirlenmiştir.

Bu tebliğe göre, ölçüm direklerinin kurulma usulü ve teknik özellikleri aşağıdaki şekilde olmalıdır:

  • Rüzgar hız ve yön ölçümü 30 metre yükseklikte ve ayrıca direğin en üst noktasında yapılmalıdır.
  • Rüzgar ölçüm direğinin boyu en az 60 m olmalıdır.
  • Anemometrenin türbülans etkisinde kalmaması için rüzgar yön ölçer, anemometreden 1.5 ila 2.5 m aşağıya kurulmalıdır.
  • Hava sıcaklık ölçer, nem ölçer ve basınç ölçer gibi diğer sensörler direğin en az 3 m yüksekliğine kurulmalıdır.
  • Veriler 10’ar dakikalık olarak tutulmalıdır.
  • Veri toplama ünitesinin, ölçülen verileri en az 1 yıl süreyle saklayabilecek kapasitede olması gerekmektedir.
  • Rüzgar direğinin tepesine bir ikaz lambası kurulmalıdır.
  • Rüzgar direği, kırmızı ve beyaz olarak iki renkte boyanmalıdır.
  • Yıldırım yakalama çubuğu kurulmalıdır.
  • Ölçüm direği proje sahasına yerleştirilmelidir
    • Koordinat hata payı en fazla 5 metre olmalıdır.
    • Ölçüm direkleri meteoroloji radarlarına en az 5 km uzaklıkta olmalıdır.
  • Ölçüm direkleri kurulduktan sonra;
    • Onay için Meteoroloji Genel Müdürlüğü’ne başvuruda bulunulmalıdır.
    • Kurulan direğin koordinat ve yükseklik bilgileri Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü’ne bildirilmelidir.
  • Her bir ölçüm direğine MGM tarafından bir istasyon numarası verilir.
  • MGM, ölçüm direğinin kontrolü en az 3 MGM personeli tarafından yapılır.
  • Resmi ölçümler, direğin kurulumunun tasdik edilmesinin ardından yapılmaya başlanır.
    • Ölçüm direğinin onayı için; arazi kullanım hakkı, ekipmanın tipi, üretici firması, seri numarası, ekipmanın yüksekliği ve kalibrasyon tarihi gibi bilgilerin sunulması gerekmektedir.
  • Ölçüm verileri MGM’ye günlük olarak iletilir.
  • Yapılan ölçümlerle;
    • Hakim rüzgar yönüne,
    • Günlük ve aylık rüzgar hız seviyelerine,
    • Hava basıncı, hava sıcaklığı ve hava yoğunluğuna,
    • Yüzey pürüzlülüğüne

ilişkin veriler toplanır ve hesaplanır.

  • Veri kaybının % 20 den fazla olmaması gerekir.
    • Bu limitin aşılması durumunda, yapılan ölçümler lisans başvurusu bakımından geçersiz sayılır.
    • %20’nin altındaki veri kayıpları, istatistiksel yöntemler ve diğer ölçümler kullanılmak suretiyle tamamlanır.
  • Ölçümlerin tamamlanmasının ardından hazırlanacak Ölçüm Sonuç Raporu onay için MGM’ye sunulur.
  • Ölçüm sonuç raporu direğin en üst seviyesindeki ölçüm sonuçlarını içerir.
  • Hesaplamalar 10 dakikalık ölçüm verilerine istinaden yapılır.

 

kaynak : mgm.gov.tr

Lisanssız Elektrik Üretimi Adımları

Lisanssız elektrik üretimi; Tüketicilerin elektrik ihtiyaçlarının tüketim noktasına en yakın üretim tesislerinden karşılanması, arz güvenliğinin sağlanmasında küçük ölçekli üretim tesislerinin ülke ekonomisine kazandırılması ve etkin kullanımının sağlanması, elektrik şebekesinde meydana gelen kayıp miktarlarının düşürülmesi amacıyla lisans alma ile şirket kurma yükümlülüğü olmaksızın, elektrik enerjisi üretebilecek gerçek veya tüzel kişilere 1000 KWh’a kadar kendi ihtiyaçları karşılayarak ihtiyaç fazlasını dağıtım şebekelerine satmak olarak gerçekleştirilen bir çalışmadır.

Lisanssız elektrik üretimi şu adımlardan oluşur:

1-Başvuru dosyasının hazırlanması

  • Lisanssız Üretim Bağlantı Başvuru Dilekçesi (Başvuruyu yapan kişi vekil ise yetki belgesinin/vekaletnamenin eklenmesi gerekir).
  • Lisanssız Üretim Bağlantı Başvuru Formu
  • Başvuru ücretinin yatırıldığına dair dekont
  • Tüketim tesisi/tesisleri mevcut ise elektrik abone numarası, değil ise inşaat ruhsatı
  • Kurulacak tesisin teknik özelliklerini de gösteren Tek Hat Şeması  Teknik Değerlendirme Formu
  • Koordinatlı aplikasyon krokisi (Tapu ve Kadastro İl/İlçe Müdürlüklerinden, lisanslı harita ve kadastro mühendisi veya bürosundan onaylı UTM 6 derece ED 50 DATUM formatında olmalı)
  • Başvuruda bulunan tüzel kişinin ortaklık yapısını ortaya koyan belgeler

Ayrıca eğer santral bir çatı uygulaması ise yapı ruhsatının, arazi uygulaması ise Kuru Marjinal Tarım Arazisi yazısının (Tarım İl Müdürlüğü’nden) sunulması gerekir.

2-Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubunun alınması

İlgili şebeke işletmecisi tarafından  “Bağlantı Anlaşmasına Çağrı Mektubu” verilir ve projenin hazırlanması için 180 günlük süre verilir.

3-Proje Dosyası’nın hazırlanması

Proje dosyasında bulunması gerekenler:

Belgeler

  • Bağlantı Görüşü
  • Bağlantı Anlaşmasına Çağrı Mektubu
  • Santrale ait aksamların statik ve dinamik mukavemet hesapları uygunluğu
  • Alanın GES kurulumuna uygunluğu
  • Sistem Temel Bilgi Formu (Ek-A)
  • Sistem Tasarımcı Bilgileri
  • İlgili mevzuata uygun diğer gerekli belgeler

Hesaplar

  • Doğru akım(DC) kablo hesapları
  • Panel seçim, maksimum ve minimum evirici DC gerilim kontrolü
  • Kısa devre hesapları
  • YG ve AG (AC) kablo hesapları
  • Topraklama ve Paratoner tesisi hesapları
  • İç ihtiyat transformatör güç hesapları
  • Kompanzasyon tesis hesapları
  • Aydınlatma ve acil aydınlatma

Proje Paftaları

  • Sistem kurulum şeması
  • Tek hat bağlantı şeması
  • Fotovoltaik dizi bilgileri
  • Dize elektriksel ayrıntılar
  • Topraklama ve aşırı gerilim koruması
  • Santral AC tarafı
  • Ölçü, izleme ve haberleşme detay planları
  • YG ve AG güç dağıtım vaziyet planları
  • Aydınlatma ve acil aydınlatma tesisatları planları
  • YG hücrelerinin genel görünüş ve kesit detayları
  • Yangın algılama ve söndürme sistemi planları

4-Proje’nin TEDAŞ’a sunulması

5-TEDAŞ’tan proje onayının alınması
6-Bağlantı anlaşması

Gerekli izinleri alan başvuru sahibi ilgili şebeke işletmecisine bağlantı anlaşması yapmak için başvuruda bulunur.

Sunulan belgelerin eksiksiz olması halinde 30 gün içerisinde bağlantı anlaşması imzalanır ve inşaat dönemi başlanır.

Yönetmelik hükümlerine göre Şebekeye bağlanacak üretim tesislerinin geçici kabul
işlemlerinin, bağlantı anlaşmasının imza tarihinden itibaren;
a) YG seviyesinden bağlanacak hidrolik kaynağa dayalı üretim tesislerinde üç yıl,
b) YG seviyesinden bağlanacak hidrolik kaynağa dayalı üretim tesisleri dışındaki üretim tesislerinde iki yıl,
c) AG seviyesinden bağlanacak tüm üretim tesislerinde bir yıl,
ç) İletim şebekesine bağlanacak üretim tesislerinde Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği çerçevesinde aynı niteliklere sahip üretim tesisleri için öngörülen süre içerisinde tamamlanması gerekir.
7-Santral kurulumu
8-Geçici kabul ve sistem kullanım anlaşması

Bakanlık veya Bakanlığın yetkilendirdiği kurum tarafından geçici kabul yapılması ve akabinde 1 ay içinde Sistem Kullanım Anlaşması yapılır.
9-Üretim tesisinin devreye alınması

 

kaynak: eie.gov.tr

Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) Nedir?

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmalar bütünüdür.

Ekonomik ve sosyal gelişmeye engel olmaksızın çevre değerlerini ekonomik politikalar karşısında koruyarak, yeni proje ve gelişmelerin çevreye olabilecek sürekli veya geçici potansiyel etkilerinin sosyal sonuçlarını ve alternatif çözümlerini, ilgili tüm tarafların görüş, kaygı ve önerilerini de dikkate alarak işletme öncesi, işletme sırası ve işletme sonrasını da içine alarak değerlendirilmesinin, izlenmesinin ve denetlenmesinin yapıldığı bir süreç olan ÇED ile ilgili ilk düzenleme ÇED Yönetmeliği adı altında ilk olarak 07/02/1993 tarihinde yayımlanmıştır.

Günümüze kadar 23/06/1997, 06/06/2002, 16/12/2003 ve 17/07/2008 tarihlerinde revize edilen ÇED Yönetmeliği ile ilgili son değişiklik 03/10/2013 tarihinde yapılmış, aynı tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Yönetmeliğe tabi projeler/faaliyetler, Ek-I (Çevresel Etki Değerlendirmesi Uygulanacak Projeler Listesi) ve EK-II (Seçme Eleme Kriterleri Uygulanacak Projeler Listesi) olarak ayrılarak yedi alt sektör grubunda değerlendirilmiştir. Bu gruplar Yönetmelikte,

  • Kimya, petrokimya, ilaç ve atıklar,
  • Sanayi,
  • Tarım, orman, su kültürü ve gıda,
  • Ulaşım, altyapı ve kıyı yapıları,
  • Enerji,
  • Turizm- konut,
  • Madencilik

olarak yer alır.

Planlanan projeler veya faaliyetler için ÇED Yönetmeliğine göre EK-I listesinde yer alan projeler için “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumsuz” kararı verme yetkisi Bakanlığa aittir. Bakanlık, Ek-II listesinde yer alan ve karar verme yetkisi ÇED Yönetmeliğine göre kendisinde olan projeler hakkındaki “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir” veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararı verme yetkisini 03/10/2013 tarihinde Valiliklere devretmiştir. ÇED Yönetmeliği’nin ekli listelerinde yer almayan projeler/faaliyetler ise faaliyet sırasında 2872 Sayılı Çevre Kanunu ve bu kanuna bağlı olarak çıkarılan yönetmeliklerde belirtilen şartlara uyulması ve mer’i mevzuat çerçevesinde diğer izinlerin alınması şartıyla Yönetmelik kapsamı dışında değerlendirilmektedir.

 

ÇED Yönetmeliği kapsamında yer alan projeler için,

  • (Yönetmeliğin 6. maddesinin 3. bendine göre) “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararı alınmadıkça hiçbir teşvik, onay, izin yapı ve kullanım ruhsatı verilemez, proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez.
  • “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararı alınmadan yatırıma başlanan/kurulan faaliyetler, Çevre Kanunu’nun 15. maddesine istinaden ÇED Yönetmeliği (19.maddesinin (a) bendi) gereğince durdurulmaktadır.
  • Bu durumda, Çevre Kanununun 20. maddesinin (e) bendi uyarınca idari para cezası uygulanmaktadır.
  • ÇED Raporunda veya Proje Tanıtım Dosyasında taahhüt edilen hususlara uyulmadığının tespit edilmesi durumunda ise Yönetmeliğin 19.maddesinin (b) bendi gereğince (Çevre Kanunu’nun 20. maddesinin (e) bendi uyarınca) idari para cezası uygulanmaktadır.

ÇED Yönetmeliği hükümlerine tabi faaliyetlere/projelere verilen “ÇED Olumlu” ya da “ÇED Gerekli Değildir” kararları faaliyete başlanması için gereklidir ancak yeterli değildir. Diğer bir deyişle, ÇED Yönetmeliği kapsamında verilen kararlar nihai izin ve onay niteliği taşımamaktadır. Bu nedenle, yürürlükte olan mevzuat uyarınca ilgili tüm kurum ve kuruluşlardan gerekli izin, onay, görüş ve/veya ruhsatların alınması gerekmektedir.

kaynak : csb.gov.tr